Hiç Düşündünüz mü Tavan Yüksekliği Ne Kadar Önemli
Bir evi ev yapan, bazen küçücük detaylar oluyor. Tavan yüksekliği de işte o detaylardan biri. Hatta çoğu zaman farkında bile olmadan hayatımıza yön veriyor. Hiç bir odaya girip ferah nefes aldığınız, kafanızı kaldırdığınızda rahatladığınız oldu mu Ya da tam tersi, garip bir sıkışmışlık hissiyle bulunduğunuz yeri terk etmek istediniz mi Eminim ki birçoğumuz benzer duyguları yaşadık. Yıllar önce, İstanbul Bahçelievler'de genç bir aile için tasarladığım dairede tavan yüksekliğini standarttan biraz fazla tutmuştum, aile bana daha inşaat bitmeden gelip "Evde her sabah huzurla uyanıyoruz." dediğinde bu detayın ne kadar önem taşıdığını iyice anlamıştım.
Bence ideal tavan yüksekliği üzerine konuşmaya başlamadan önce şunu sormak gerekiyor: Neden ölçülerin böylesine önemli bir rolü var İnsanlar kendilerini niye bazı mekânlarda huzurlu ve enerji dolu hissediyor Aslında cevap gayet basit. Çünkü mekânda ölçüler, hareketimizi, psikolojimizi hatta sağlığımızı etkiliyor. Tavan yeterince yüksekse daha fazla doğal ışık alabiliyor, hava dolaşımı artıyor. Alçaksa ise sıcaklık hızlı birikiyor, basıklık hissi oluşuyor. İnşaatta çalışan ustaların duvarları yükselttiklerinde duvar boyunca yankılanan çekiç seslerini hatırlıyorum, bu seslerin bıraktığı iz bile ortamın karakterini oluşturuyor.
İstanbul'daki Projeler ve Tavan Yüksekliği Deneyimleri
Bazı projelerimde, özellikle Tarihi Yarımada çevresindeki konutlarda orijinal yüksek tavan gelenekleriyle karşılaşıyorum. O yüzyıllar öncesinden taşınmış konaklarda iki buçuk metreyle sınırlandırılmış tavan bulmak neredeyse imkansız. Eski ahşap gövdeler, sıva üstüne narin freskler ve bazen tavandan aşağıya sarkmış kadife perdelerle içeriye adeta bir serinlik ve ferahlık yayılıyor.
Günümüz konut projelerinde ise genellikle 2.60 veya 2.80 metre arasında bir tavan yüksekliği tercih ediliyor. Türkiye'deki imar yönetmeliklerine göre konutlarda minimum tavan yüksekliği genellikle 2.50 metre olarak kabul ediliyor. Ancak, kendi tecrübeme göre bu sınırdan bir on santim daha yukarı çıkmak gerçekten çok büyük fark yaratıyor. Mesela Maslak'ta tasarladığım bir rezidansta, tavan yüksekliğini 2.90 olarak belirlemiştik. Ortamı gezdiğimde, doğrudan hissettiğim şey sadece ferahlık değildi; ahşap parkelerin ve duvar kağıtlarının dokusu sanki daha güzel ortaya çıkıyordu. Yüksek tavan, zemindeki malzemeye de yakışır bir sahne sunuyordu adeta.
Ne var ki yüksek tavan her zaman uygun değildir. Tavan yükseldikçe ısınma ve sesin yayılması gibi bazı teknik konular devreye giriyor. Özellikle doğalgazlı ısınma sistemlerinde, tavan çok yüksek olduğunda ısı üst katmana toplanabiliyor ve yaşama alanının ısısı dengesizleşebiliyor. Ben bir projede 3 metre yüksekliğe yaklaştığımda, ev sahiplerine mutlaka radyatörleri ve havalandırmayı planlarken bu detayı göz önünde bulundurmalarını öneriyorum. Aynı şekilde, yüksek tavanlarda yankıyı azaltmak için tekstil ürünleri ve özel tavan kaplamaları kullanılabiliyor. Bu sayede hem samimiyeti hem de görsel ferahlığı koruyabiliyorsunuz.
Hissedilen Ferahlık ve Konforun Sırları
Hiç düşündünüz mü Evinizde en çok vakit geçirdiğiniz odanın tavanı biraz daha yüksek olsaydı odayı daha çok sever miydiniz Size göre bir oturma odasında en ideali nedir Açıkçası bence tavan yüksekliği 2.75 metre civarında olduğunda mekân kendiliğinden nefes alıyor. Özellikle sabah ışığı pencereden süzüldüğünde, yukarıdaki boşluğu aydınlattığında ortamda bir genişlik hissi meydana çıkar. Sadece görsel bir farktan ibaret de değil bu. Nevşehirli eski bir usta daha ilk staj günümde bana şöyle demişti: "Başın gökyüzüyle arası olursa, ruhun da ferahlıktan payını alır." O gün bugündür yeni bir proje çizerken bu sözü hep aklımda tutarım.
Tasarımda bazen malzemenin doğası da tavan yüksekliğine göre seçiliyor. Mesela çıplak beton dokulu tavanlarda yüksekliği fazla tutunca soğuk bir etkisi olabiliyor, bu yüzden doğal ahşap kirişler veya sıcak renkli lambalarla denge kurmak gerekebiliyor. Ayrıca, yüksek tavanlarda gün ışığının değişen açılarını görmeniz de mümkün. Akşam üstü odayı dolaşan morumsu gölgeler, sabahın ilk saatlerinde duvardaki hafif ışık çizgileri… Tüm bunlar aslında o mekânda kendinizi nasıl hissedeceğinizi belirliyor. Mesela geçen yıl Üsküdar'da yaptığım bir dairede, müşterim bana salonun tavan yüksekliği için ekstra çaba harcamamı rica etmişti. İnşaatta beton dökülürken yükselen mikserin sesiyle beraber, hayallerindeki salonun gerçeğe dönüşmesini izledik birlikte. Bittiğinde bana "Artık içeride derin nefes alabiliyorum" demişti.
Sizce ideal tavan yüksekliği sabit bir ölçü müdür Yoksa her mekâna, ihtiyaca ve yaşama alışkanlıklarına göre yeniden mi belirlenmeli Bazen stüdyo dairelerde alçak tavan sıcak bir atmosfer sunarken, kalabalık ailelerin kullandığı büyük salonlarda daha yüksek tavan gereklilik haline gelebiliyor. Bir de çocuklu aileleri düşünün. Enerjileriyle evi dolduran çocuklar için geniş hareket alanı ve havadar bir ortam her zaman daha cazip geliyor bana kalırsa. Sonuçta ideal olan, hem estetik hem de işlevsel ihtiyaçları buluşturabilen bir tasarıma ulaşmak. Benim için ölçü değil, hissiyat belirleyici oluyor çoğu zaman.
Peki sizin evlerinizde ya da gördüğünüz farklı konutlarda tavan yüksekliği hakkında unutamadığınız bir anınız ya da bir tercih sebebiniz var mı Yorumlarda paylaşarak tartışmayı beraber zenginleştirebiliriz.
Kategoriler: GENEL, MİMARİ TANIMLAR
